Uitverkocht.
Wel digitaal verkrijgbaar voor € 10,00.
- De vroege geschiedenis van Almkerk
- Een raadsel aan de Dussen (Geschiedenis van het kasteel te Dussen)
- Ridder Dirk van der Merwede, o.a. heer van Eethen en Meeuwen (circa 1380-1452)
- Arnoldus van Koijck en het kerkorgel van Giessen, 1776
- Geen genade voor heren ‘die op z’n janmeisjes praatten’. Sodoms zaad in de ambachtsheerlijkheid Veen
- Geschiedenis van de Evangelisch-Lutherse gemeente van Heusden
- Van het rechte pad. Overtredingen en misdrijven in Werkendam en De Werken c.a. tussen 1814 en 1830
- Moeilijke jaren voor Hervormd Giessen, 1874-1876
- Drie brieven uit de Verenigde Staten
- Jan Hak, verzet van een gewone jongeman (Giessen)
- Index van persoons- en plaatsnamen (opent in PDF)
De vroege geschiedenis van Almkerk
B.W. Braams
De ontwikkeling van Almkerk in het middeleeuwse rivierengebied laat zien hoe landschap, waterbeheer en bestuurlijke verhoudingen elkaar voortdurend beïnvloedden. De nederzetting ontstond uit oudere bewoningskernen langs de Alm en groeide uit tot een parochie waarin kerk en lokale macht nauw verweven raakten. De heren van Altena speelden hierin een centrale rol. Overstromingen en latere bedijkingen veranderden het gebied ingrijpend en bepaalden de verdere ontwikkeling van het dorp.
Een raadsel aan de Dussen (Geschiedenis van het kasteel te Dussen)
P. van Eeten
De geschiedenis van kasteel Dussen en de omliggende heerlijkheden wordt gekenmerkt door complexe machtsstructuren binnen het middeleeuwse rivierengebied. Landbezit, rechtspraak en waterbeheer waren nauw met elkaar verbonden, terwijl adellijke families zoals Van der Dussen een belangrijke positie innamen. Nieuwe interpretaties van archiefmateriaal laten zien dat deze verhoudingen mogelijk gelaagder waren dan eerder werd aangenomen.
Ridder Dirk van der Merwede, o.a. heer van Eethen en Meeuwen (circa 1380-1452)
Chr. Thijssen
Dirk van der Merwede speelde een belangrijke rol in de politieke en waterstaatkundige geschiedenis van het Land van Heusden. Hij was betrokken bij de Hoekse en Kabeljauwse twisten en stond midden in een periode van voortdurende conflicten en overstromingen. De Sint-Elisabethsvloed van 1421 vormde een ingrijpend keerpunt, waarna herstel en herorganisatie van dijken en bestuur noodzakelijk werden.
Arnoldus van Koijck en het kerkorgel van Giessen, 1776
P. van Eeten
De komst van het kerkorgel in Giessen in 1776 kwam tot stand dankzij de inzet van schoolmeester Arnoldus van Koijck. In een financieel kwetsbare dorpsgemeente wist hij kerkbestuur en lokale autoriteiten te bewegen tot aanschaf en plaatsing van een orgel van de bouwer Hess. Het project laat zien hoe persoonlijke inzet en lokaal bestuur samen het religieuze leven vormgaven.
Geen genade voor heren ‘die op z’n janmeisjes praatten’. Sodoms zaad in de ambachtsheerlijkheid Veen
B. van Straten
De sodomieprocessen van rond 1730 tonen hoe religieuze moraal en strafrecht in elkaar grepen in de vroegmoderne tijd. Binnen een klimaat van angst en morele verontwaardiging werden zware straffen opgelegd aan verdachten, waaronder de Veense schoolmeester Cornelis Palamedes die in Heusden ter dood werd veroordeeld. De zaak illustreert hoe sociale controle en rechtspraak elkaar versterkten in een periode van religieuze spanning.
Geschiedenis van de Evangelisch-Lutherse gemeente van Heusden
C. de Gast
De Lutherse gemeente van Heusden ontstond vanuit garnizoensdiensten en groeide uit tot een zelfstandige geloofsgemeenschap. Door de eeuwen heen bleef zij bestaan dankzij aanpassing, samenwerking en externe steun. Oorlog, migratie en veranderende kerkstructuren bepaalden haar ontwikkeling tot in de twintigste eeuw.
Van het rechte pad. Overtredingen en misdrijven in Werkendam en De Werken c.a. tussen 1814 en 1830
K. de Graaff
In de vroege negentiende eeuw werd het dagelijks leven in Werkendam en De Werken gekenmerkt door armoede, kleine criminaliteit en nieuwe regelgeving. Overtredingen varieerden van diefstal en landloperij tot het negeren van administratieve voorschriften. De rechtspraak weerspiegelt de spanningen binnen een plattelandssamenleving in verandering.
Moeilijke jaren voor Hervormd Giessen, 1874-1876
G. Verhoeven
De Hervormde gemeente van Giessen werd in de jaren 1874–1876 geconfronteerd met interne conflicten tussen predikant en kerkenraad. Deze spanningen leidden tot kerkelijke procedures en ingrijpen van hogere kerkbesturen. De kwestie laat zien hoe kwetsbaar lokaal kerkelijk bestuur kon zijn in de negentiende eeuw.
Drie brieven uit de Verenigde Staten
H.A.V.M. van Stekelenburg
Brieven van (nazaten van) Gerrit Ippel uit De Werken (7 december 1827 te De Werken - 16 november 1911 te Marion County, Iowa) die in de tweede helft van de 19e eeuw emigreerde naar de Amerikaanse staat Iowa. De brieven geven inzicht in het leven in gemeenschappen als Pella en South Holland. Zij tonen hoe geloof, arbeid en familiebanden werden voortgezet in een nieuwe omgeving, terwijl contacten met het land van herkomst bleven bestaan.
Jan Hak, verzet van een gewone jongeman (Giessen)
C. de Gast
Jan Hak (19 september 1920 te Giessen - 29 juli 1944 te Vught) raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken bij het lokale verzet in Giessen en omgeving. Binnen netwerken van LO en KP hielp hij onderduikers en verzetsactiviteiten, maar werd uiteindelijk geconfronteerd met verraad en arrestaties. Zijn verhaal weerspiegelt de risico’s van ondergrondse strijd in een bezette samenleving.
Index van persoons- en plaatsnamen (opent in PDF)